بایگانی برچسب‌ها: آشنایی با نجوم

عبور سیارکی بزرگتر از برج الخلیفه از کنار زمین

عبور سیارکی بزرگتر از برج الخلیفه از کنار زمین

عبور سیارکی بزرگتر از برج الخلیفه از کنار زمین

یک سیارک بزرگتر از برج الخلیفه ( مرتفع ترین برج زمین) دبی از کنار سیاره خاکی می گذرد. این سیارک ۲۰۰۲AJ۱۲۹  نام گرفته که با سرعت ١٠٧٨٢٦ کیلومتر برساعت از کنار زمین رد می شود. ناسا نیز آن را در گروه خطرات احتمالی برای زمین طبقه بندی کرده است.

سرعت حرکت این سیارک ١٥ بار سریع تر از سریع ترین هواپیمای ساخت بشر است. به هرحال طول سیارک ١.١ کیلومتر  است. به این ترتیب سیارک از طول برج الخلیفه( با طول ٠.٨ کیلومتر)  نیز بزرگتر  به حساب می آید.

طبق محاسبات دانشمندان سیارک مذکور در ١٥ بهمن (٤ فوریه) از فاصله ٤٢٠٨٦٤١ کیلومتری زمین رد می شود.

هرچند این فاصله زیاد به نظر می رسد اما ناسا سیارک هایی را خطرناک دسته بندی می کند که از فاصله کمتر از ٧٤٠٣٠٠ کیلومتری سیاره خاکی گذر کنند.

جزئیاتی از پرتابگر فضایی «فالکون هِوی» و پرتاب موفقیت‌آمیز اخیرش

جزئیاتی از پرتابگر فضایی «فالکون هِوی» و پرتاب موفقیت‌آمیز اخیرش

جزئیاتی از پرتابگر فضایی «فالکون هِوی» و پرتاب موفقیت‌آمیز اخیرش

زمان پرتاب قدرتمندترین پرتابگر تاریخ فضا، چشم‌ها به سکوی پرتاب پایگاه فضایی کندی در ایالت فلوریدای آمریکا، دوخته شده بود تا لحظه‌ای از پرتاب تاریخی فالکون هِوی دور از نظر نماند.

پرتابگر فالکون هِوی (Heavy Falcon به معنای موشک سنگین) حدود ساعت ۱۵ دقیقه بامداد چهارشنبه ۱۸بهمن به وقت ایران (۴ بعد‌از‌ظهر ششم فوریه به وقت محلی) از پایگاه فضایی کندی به مدار زمین پرتاب شد تا لحظه‌ای تاریخی را در ماموریت‌های فضایی رقم زند.

این ماموریت موفقیت‌آمیزبار دیگر ثابت کرد بشر برای رفتن به خارج از سیاره زمین، قدرتمندتر شده است و پس از این می‌توان به مسیرهای تازه‌ای در فضای بیکران دست یافت.

دروازه‌ای برای ورود به فضای دوردست

پرتابگر فالکون هِوی بزرگ‌ترین و قوی‌ترین وسیله حمل‌ونقل فضایی ساخته دست بشر بعد از پرتابگر ساترن ۵ (Saturn5) ناسا است که تاکنون به فضا فرستاده شده است. این پرتابگر ۷۰متری علاوه بر داشتن یک پرتاب قابل‌بازگشت تقریبا موفقیت‌آمیز، توانست محموله شبیه‌ساز خودروی الکتریکی تسلا رودستر را به مدار بیضی شکل به دور خورشید بفرستد.

در این ماموریت دو بخش جانبی پرتابگر فالکون هِوی هم بعد از پرتاب موفق به زمین بازگشت و بخش اصلی موفق به بازگشت نشد. این در حالی است که پیش از ماموریت قرار بود در مسیر بازگشت، هسته اصلی پرتابگر روی سکوی رباتیک شناور اسپیس ایکس روی سطح اقیانوس و دو بخش جانبی نیز روی زمین فرود آید.

با پرواز موفق این پرتابگر،دروازه جدیدی در کسب و کار شرکت اسپیس ایکس (SpaceX) گشوده می‌شود و احتمالا سازمان فضایی آمریکا (ناسا) هم از توانایی‌های جدید این گروه بیشتر استقبال می‌کند. بعد از این فالکون هِوی می‌تواند محموله‌های سنگین فرای مدار زمین را به مقصدهای مختلف خارج از سیاره زمین بفرستد. محموله‌هایی که می‌تواند ماهواره‌های مداری، تلسکوپ‌های فضایی بزرگ، قسمتی از سکونتگاه‌های فضایی و حتی انسان باشد.

فالکون هِوی در واقع ترکیبی از سه پرتابگر فالکون ۹ و پرتابگری سه هسته‌ای است که در مجموع ۲۷ موتور دارد. در این ماموریت قرار بود هر سه بخش پرتابگر، بعد از پرتاب به زمین باز گردد. دو پرتابگر جانبی دقایقی بعد از پرتاب با موفقیت به جایگاه دقیق فرود خود روی زمین بازگشتند. اما پرتابگر اصلی هیچ‌گاه به سکوی شناوری که قرار بود محل فرود این قسمت پرتابگر باشد، بازنگشت.

گرچه این ماموریت به‌طور کامل موفقیت‌آمیز انجام نشد، با وجود این اسپیس‌ایکس یک قدم به برنامه پرتاب محموله‌های سنگین به مدار مریخ نزدیک‌تر شد. احتمالا در مدت کوتاهی بعد از رفع مشکلات پیش‌آمده در این پروژه، اسپیس‌ایکس برنامه خود را برای ماموریت‌های چالشی به مریخ آغاز خواهد کرد.

انقلاب در الگوهای حمل‌ونقل، از زمین تا آسمان

بامداد روز چهارشنبه ۱۸بهمن به وقت ایران، با جمع شدن سه فالکون کنار یکدیگر، الگوی سفر به اعماق فضا تغییر کرد و بعد از این می توان به سفرهای کم هزینه تر به اعماق فضا فکر کرد.

آیدین محمدی، کارشناس ارشد دینامیک پرواز و از کارشناسان سابق سازمان فضایی ایران، درباره ایده‌های جدید ماسک که نه‌تنها فضا، بلکه فناوری‌های دیگر روی زمین را تحت‌تاثیر قرار داده است، به جام جم می‌گوید: در واقع ایلان‌ماسک در حال تغییر الگوهای حمل‌و‌نقل است. طراحی خودروی الکتریکی تسلا برای حمل‌و‌نقل زمینی، پروژه‌ هایپرلوپ برای تغییر الگوی حمل‌و‌نقل ریلی و شرکت اسپیس‌‌ایکس و پرتاب موشک‌های قابل‌بازیابی به‌منظور تغییر الگوی حمل‌ونقل فضایی، نمونه‌های موفقی از تلاش ماسک برای این الگوهاست.

این کارشناس دینامیک پرواز درباره خودروی تسلا که همراه این پرتابگر از جو زمین خارج شد، ادامه می‌دهد: محموله‌ای مثل خودروی تسلا که دیروز به‌صورت نمادین داخل این پرتابگر قرار گرفت، نشان از امکان ارسال محموله به دوردست‌های فضا را دارد. این خودرو در مداری قرار گرفت که از مدار مریخ می‌گذرد و به کمربند اصلی سیارک‌ها می‌رسد. معمولا هنگام تست پرتابگرها محموله‌ای برای تست داخل آن قرار می‌دهند تا توان پرتابگر برای فرستادن محموله به سطح انرژی مورد نظر را آزمایش کنند. ایلان‌ماسک برای این تست یکی از محصولات شرکت دیگر خود را انتخاب کرد و به نوعی تبلیغی برای دیگر ایده‌هایش انجام داد. البته این خودرو با وجود برقی بودن، امکان انجام هیچ عملکردی در فضا ندارد و فقط به شکل نمادین از مدار زمین خارج و وارد مدار مریخ می‌شود.

وی افزود: خودروی الکتریکی تسلا از مدار مریخ عبور کرده و تا مدار سیارکی پیش می‌رود و بعد از آن برای همیشه در یک مدار بیضی‌شکل به دور خورشید می‌گردد. از این به بعد کنترلی روی این خودرو نیست و قرار نیست ماموریت خاصی انجام دهد. هدف از ارسال این خودرو به مدار گردش به دور خورشید نشان دادن توانایی ارسال محموله به این سطح انرژی است. مداری که این خودرو به آن تزریق شده از سطح انرژی مدار مریخ هم بالاتر است و با این سطح انرژی براحتی می‌توان به مدار مریخ رسید.

فالکون هِوی، مرزهای سفر به فضا را جابه‌جا کرد!

پرتابگر فالکون هِوی قدرتی برابر ۱۸بوئینگ ۷۴۷ دارد و با اتکا به چنین قدرتی می‌تواند سیستم سفر به مریخ را نسبت به آنچه امروز برای آن برنامه‌ریزی شده به‌کلی تغییر دهد. گرچه برای پرتاب این خودروی صدهزاردلاری دلیل علمی و هدف فناورانه خاصی وجود نداشت، اما نشان از موفقیت یک ایده نو و تضمین آینده‌ای روشن برای چشم‌انداز فضاست.

آیدین محمدی اهمیت انجام این ماموریت مهم را ورود شرکت‌های خصوصی به حمل‌ونقل فضایی مطرح می‌کند و می‌گوید: بعد از آن که شرکت متعلق به خانم انوشه انصاری جایزه‌ای برای فعالیت شرکت‌های خصوصی در حوزه حمل‌ونقل فضایی درنظر گرفت، شرکت‌های خصوصی وارد این حوزه شدند. از نظر من بزرگ‌ترین اتفاق در این ماموریت این بود که در حال حاضر این یک شرکت خصوصی است که مرزهای سفر به اعماق فضا را جابه‌جا می‌کند. این شرکت می‌تواند هزینه سفرهای فضایی را به زیر هزار دلار برساند و بزرگ‌ترین پرتابگر ساخته دست بشر را به فضا فرستاده است.

نکته قابل توجه دیگر در این ماموریت، آینده‌ای است که برای ماموریت‌های فضایی رقم می‌زند. هنگامی که عکس باز آلدرین را در حال تماشای پرتاب این پرتابگر دیدم، به این فکر می‌کردم که او اکنون به پرتابگری نگاه می‌کند که قرار است فضانوردان چند نسل بعد از خود را به مریخ برساند. باز آلدرین دومین فضانوردی بود که قدم روی کره ماه گذاشت و این پرتاب را از همان سکوی پرتابی می‌دید که «آپولو» از آنجا به سمت ماه پرتاب شد.

ارزش اقتصادی این پرتاب

هزینه پایه ارسال پرتابگر فالکون ۹ حدود ۶۲ میلیون دلار است و ارسال فالکون هِوی نیز در نخستین برنامه اجرایی، حدود ۹۰ میلیون دلار هزینه داشت. اگر ناسا به ساخت چنین پرتابگری تصمیم بگیرد، هزینه آن ممکن است بیش از ده برابر هزینه ساخت و پرتاب فالکون هِوی باشد بنابراین حداقل تا پنج سال دیگر امکان پرتاب چنین پرتابگری برای ناسا وجود ندارد ؛ چرا که پرتابگرهای فالکون امکان بازگشت مجدد به زمین و آماده‌سازی برای استفاده دوباره ندارند. بنابراین به نظر می‌رسد بهترین راه حل پیش روی ناسا برای بازگشت دوباره احتمالی به ماه یا سفر به مریخ استفاده از پرتابگرهای قدرتمند و کم هزینه فالکون باشد.

محمدی دلیل اصلی به صرفه بودن این پرتابگر را امکان بازیابی دوباره عنوان می‌کند و ادامه می‌دهد: بیش از ۸۵ درصد هزینه یک پرتاب فضایی صرف سازه، موتور و پرتابگر است و درصد بسیار کمتری از هزینه‌ها صرف سوخت پرتابگرها می‌شود. اگر امکان استفاده از پرتابگرها برای بار دوم و سوم و بیشتر وجود داشته باشد، قیمت یک پرتاب فضایی بشدت پایین می‌آید. ادعای ایلان ماسک هم همین است که هزینه سفر به فضا را برای هر نفر به حدود هزار دلار برساند. در راستای همین هدف، طراحی و ساخت فالکون ۹ انجام شد که می‌تواند به فضا پرتاب شود و دوباره روی زمین ‌فرود آید. این ماموریت تا به حال چند تست موفق و ناموفق داشته است و در مسیر کاهش هزینه سفرهای فضایی نقشی بزرگ داشته است. به این ترتیب با بازیابی پرتابگرها، بعد از هرپرتاب فقط هزینه سوخت باقی می‌ماند.

از طرف دیگر فالکون هِوی قابلیت حمل محموله‌های بسیار سنگین به مدار عبور از جاذبه زمین را دارد که در تاریخ حمل‌ونقل فضایی بی‌سابقه است. این پرتابگر به طرز اعجاب‌آوری قادر است یک هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ را با سوخت و خدمه و مسافران آن، در مدار زمین قرار دهد!

سفر خودروی برقی تسلا به مدار زمین

حمل خودروی الکتریکی تسلا رودستر (Roadster) در اولین ماموریت پرتابگر فالکون هِوی از تفاوت‌های اصلی این ماموریت با پرتاب‌های قبلی فالکون است. در این برنامه محموله حاوی خودروی آلبالویی رنگ تسلا با وزنی حدود ۶۴ هزار کیلوگرم به سمت مدار مریخ فرستاده شد.

ایده ماسک برای این پرتاب همراه کردن مرحله سوم پرتابگر با محموله به سمت کمربند ون آلن (Van Allen) زمین بود. شش ساعت بعد از قرارگیری قسمت بالایی پرتابگر در این مدار، خودروی تسلا از پرتابگر جدا شد و به سمت مدار مریخ فرستاده شد. این خودرو بعد از گذشتن از مدار مریخ وارد مدار سیارکی شده و در مداری بیضی شکل به حرکت به دور خورشید ادامه خواهد داد.

اما این کار به این سادگی انجام نشد و با خطراتی همراه بود که ماموریت را دشوارتر می‌ساخت. مرحله سوم پرتابگر با نزدیک شدن به کمربند ون آلن در معرض اشعه رادیواکتیو و ذرات با انرژی بالا قرار گرفت. در این شرایط ممکن بود سوخت پرتابگر یخ زده و اکسیژن تبخیر شود. به این ترتیب سوخت مورد نیاز برای تامین انرژی و فرستادن محموله به سمت مریخ از دست می‌رفت و احتمالا محموله وارد جو زمین شده و می‌سوخت.

سه دوربین نصب شده روی این خودرو تصاویری شگفت‌انگیز و باورنکردنی از قرارگیری یک خودرو در مدار زمین و فراتر از آن را به تصویر کشیدند. اما بعد از این کنترلی روی این خودرو وجود ندارد و این موفقیت فقط راه را برای ماموریت‌های آینده هموار می‌سازد.

عصر جدید پرتابگرهای فضایی

کارشناسان اسپیس ایکس، فالکون هِوی را آغازی برای فرصت‌های جدید ماموریت‌های فضایی می‌دانند. از فرستادن دوباره انسان به ماه تا انجام ماموریت‌های رباتیک اکتشافی به اهداف دوردستی مثل انسلادوس، قمر سیاره زحل، قابلیت‌هایی است که برای فالکون هِوی قابل دسترس به نظر می‌رسد.

اسپیس ایکس بعد از موفق عمل کردن این پرتابگر، در سه تا شش ماه آینده ماموریت بعدی را آغاز خواهد کرد. به گفته این شرکت، بعد از موفقیت این ماموریت، برنامه بعدی فالکون هِوی فرستادن دو گردشگر فضایی که هنوز نام آنها مشخص نیست، به مدار ماه تا پایان سال ۲۰۱۸ میلادی است. از طرف دیگر شرکت بلو اوریجین (Blue Origin) که به‌عنوان رقیب اسپیس ایکس در برنامه پرتاب پرتابگرها به فضا شناخته می‌شود، در حال توسعه پرتابگر سنگین مشابه به نام نیوگلن (New Glenn) برای ارسال محموله به فضاست.

بلو اوریجین اعلام کرده در دهه ۲۰۲۰ میلادی ماموریت این پرتابگر آغاز خواهد شد، اما مشخص نیست تا آن زمان فالکون چند فضانورد را به فضا برده و بازگردانده باشد. با این حال همه این تلاش‌ها خبر ازآغاز عصری جدید در فضا دارد که غول‌های حمل‌ونقل فضایی به رقابت چالش‌برانگیز تازه‌ای وارد می‌کند.

آنچه پیش از پرتاب فالکون‌هِوی گذشت …

پیش از پرتاب فالکون هِوی، بزرگ ترین موفقیت اسپیس ایکس در پرتابگرهای فالکون، به زمین باز گرداندن موفق فالکون ۹ بود. فناوری فرود آوردن مرحله اول پرتابگرهایی که به مدار زمین ارسال می‌شوند، پیش از این استفاده نشده بود و ایلان ماسک، موسس شرکت اسپیس ایکس برای نخستین‌بار چنین پروژه‌ای را آغاز کرد. به این ترتیب او با نشان دادن عملیاتی بودن این پروژه، تحول بزرگی در حمل‌ونقل فضایی ایجاد کرد که باعث صرفه‌جویی قابل توجه در هزینه‌های پرتاب محموله‌ها به فضا می‌شود.

نخستین ایده ساخت و پرتاب این پرتابگر سال ۲۰۱۱ میلادی مطرح شد و ماسک در اواخر سال ۲۰۱۳ میلادی خبر از راه‌اندازی اولیه این پرتابگر داد. اکنون با گذشت چهار سال، این ماموریت با موفقیت انجام شده و رویای سفر انسان به مریخ را یک قدم به واقعیت نزدیک‌تر کرده است.

تلسکوپ فضایی جیمز وب قدم به مرحله جدید گذاشت

تلسکوپ فضایی جیمز وب قدم به مرحله جدید گذاشت

تلسکوپ فضایی جیمز وب قدم به مرحله جدید گذاشت

تلسکوپ فضایی جیمز وب برای نخستین‌بار در قامت سازه‌ای کامل درخواهد آمد. دو بخش اصلی تلسکوپ فضایی جیمز وب برای نخستین‌بار در کالیفرنیا در کنار هم قرار گرفتند تا به‌زودی این تلسکوپ به‌صورت رصدخانه‌ای کامل درآید. تلسکوپ نور مرئی جیمز وب و ماژول مجتمع ابزارهای علمی (به اختصار OTIS سرواژۀ the optical telescope and integrated science instrument module ) در روز سوم بهمن از مرکز فضایی جانسون، در ایالت تگزاس، با فاصلۀ حدود ۱۹۰۰ کیلومتر به کارگاه شرکت سازنده رسیدند. مرکز فضایی جانسون جایی بود که این ماژول آزمایش‌های برودتی را در آنجا پشت سرگذاشت.

 طبق گفتۀ مدیر پروژه، این قدم بزرگی است. وی معتقد است، تلسکوپ فضایی جیمز وب حاصل زحمت حدود هزار دانشمند و مهندس از سراسر دنیاست و آن‌ها هر آزمایشی برای اطمینان از درستی عملکرد ابزارهای این تلسکوپ انجام خواهند داد تا دانشمندان به راحتی در پی نخستین پرتوهای نور در عالم و یا سیارات زیست‌پذیر باشند.

تلسکوپ نور مرئی جیمز وب و ماژول مجتمع ابزراهای علمی در کانتینر ویژه­ای به نام «حمل‌کنندۀ تلسکوپ فضایی برای هوا، زمین و دریا» (به اختصار STTARS سرواژۀ Space Telescope Transporter for Air, Road and Sea ) قرارگرفت و سپس با بلیطی یک سره به سواحل کالیفرنیا فرستاده شد. حالا دو بخش اصلی، یعنی تلسکوپ نور مرئی جیمز وب و ماژول مجتمع ابزارهای علمی، و همچنین اجزای مجتمع فضاپیما در کارگاه شرکت سازنده آمادۀ مونتاژ هستند. از حالا به بعد، تمام اجزای تلسکوپ باید به ترتیب نصب و آزمایش شوند؛ این کار به خودی خود کار حساس و زمان‌بری است. بنابراین، کل تابستان آینده به نصب بخش‌های گوناگون این تلسکوپ خواهد گذشت تا بزرگ‌ترین تلسکوپ فضایی دنیا شکل گیرد. بعد از این مرحله، نوبت آزمایش آن در قامت تلسکوپی کامل خواهد بود. قرار است تلسکوپ جیمز وب در سال ۲۰۱۹/۱۳۹۸ از پایگاه فضایی گویان فرانسه، در امریکای جنوبی، به فضا پرتاب شود. در این صورت، جیمز وب به قدرتمندترین تلسکوپ مادون قرمز جهان در دهۀ آینده تبدیل خواهد شد. امید است که این تلسکوپ فضایی در حل اسرار منظومۀ شمسی، یافتن سیارات فراخورشیدی و شاید کشف اسرار ساختار عالم، سرچشمۀ آن و جایگاه ما نقش به سزایی داشته باشد.

چرا ستاره‌ها می‌درخشند؟

چرا ستاره‌ها می‌درخشند؟

 چرا ستاره‌ها می‌درخشند؟

در پهنه بی‌کران آسمان در مکانی به دور از آلودگی نوری و آلودگی جوی، با چشم غیرمسلح می‌توانید تعداد بی‌شماری ستاره و گاهی تعداد انگشت‌شماری سیاره را مشاهده کنید که هردو دارای روشنایی هستند. البته این درحالی است که ستاره‌ها خود منبع نورند اما سیاره‌ها از خود نوری ندارند و روشنایی آن‌ها به سبب بازتابش نور ستاره‌ای در نزدیکی‌شان است. مانند سیاره‌های منظومه شمسی که روشنایی آن‌ها به سبب بازتابش نور خورشید است. اما منبع نور و درخشندگی ستاره‌ها چیست؟

ستاره‌ها از گاز تشکیل شده‌اند، مولکول‌های گاز به سبب متراکم‌بودن یک ستاره در هر لحظه درحال برخورد با یکدیگرند. به عبارتی مسافت میانگین آزاد هر اتم خیلی کوتاه است. در هسته یک ستاره جوان با دمای ۱۰ میلیون کلوین، اتم‌های هیدروژن به هم برخورد کرده و اتم هلیم تولید می‌شود. انرژی زیادی در این برخورد آزاد می‌شود. در ستاره‌های با عمر بیشتر در دمای ۱۰۰ میلیون کلوین اتم‌های هلیم با هم برخورد کرده و کربن تولید می‌شود، همچنین اکسیژن در واکنش‌هایی در این دما ایجاد می‌شود. در ادامه این فرآیندها وقتی دمای ستاره به بیش از ۵۰۰ میلیون کلوین برسد نئون، سدیم و منیزیم تولید می‌شود. در دمای بالاتر از یک میلیارد کلوین همجوشی عناصر مختلف از قبیل نئون، اکسیژن و سیلیسیوم رخ می‌دهد. در نهایت طی این فرآیندها عناصری مانند گوگرد، آرگون، کلسیم و آهن نیز در ستاره تولید می‌شود. اینکه این فرآیندها تا تولید کدام عنصر ادامه پیدا کند به جرم ستاره بستگی دارد. این فرآیندها که طی زندگی همه ستاره‌ها رخ می‌دهد «گداخت» نام دارد. گداخت یعنی ترکیب دو هسته اتمی و تولید هسته بزرگ‌تر که انجام این فرایند با نور و گرمای بسیار زیادی همراه است. زیراوقتی دو هسته با هم ترکیب شوند مقدار کمی از جرم آنها به انرژی تبدیل می‌شودکه طبق رابطه معروف جرم- انرژی انیشتین با گداختن جرم اندکی از ماده می‌توان انرژی فراوانی به دست آورد. در واقع منبع نور و گرمای ستاره‌ها واکنش‌های گداخت است که به صورت لایه به لایه درون ستاره در طول زمان انجام می‌شود. زیرا میزان تراکم و فشار در سطح ستاره و در مرکز ستاره متفاوت است.

 در نهایت در اواخر عمر یک ستاره می‌توانیم عناصر مختلف را در ستاره ببینیم که در هر لایه فرآیندی در حال انجام است. سطحی‌ترین لایه‌های هسته هنوز در حال همجوشی هیدروژن و تولید هلیم است و در داخلی‌ترین لایه‌ها بنا به جرم ستاره می‌توانیم عناصر مختلف دیگری را مشاهده کنیم.

دو سیاره‌ تراپیست-۱ و توانایی آنها برای حفظ طولانی‌مدت جو

دو سیاره‌ تراپیست-1 قادر به حفظ طولانی‌مدت جو هستند

دو سیاره‌ تراپیست-1 قادر به حفظ طولانی‌مدت جو هستند

چیزهای زیادی درباره آغاز حیات در زمین یا هرنقطه دیگری در جهان وجود دارد که نمی‌دانیم، اما بعضی چیزها وجود دارد که فکر می‌کنیم برای آغاز حیات ضروری است. سیاره دارای جو، یکی از این الزامات است، بنابراین پژوهشگران احتمال وجود چنین وضعیتی را در منظومه معروف هفت سیاره‌ای تراپیست-۱ (TRAPPIST-1) برآورد کردند.

در پژوهشی که در نشریه آکادمی ملی علوم امریکا (PNAS) به چاپ رسیده است، پژوهشگران تخمین زده‌اند که سیاره‌های بیرونی، «تراپیست-۱جی» و «تراپیست-۱اچ»  (TRAPPIST-1g  و TRAPPIST-1h) قادرند جو خود را میلیاردها سال نگه دارند. در بین این دو، تراپیست-۱جی در منطقه زیست‌پذیر نیز قرار دارد که این سیاره را تبدیل به جالب‌ترین نامزد میزبانی از حیات تا به امروز می‌کند.

این سیاره‌ها به‌دور کوتوله سرخی می‌چرخند که از خورشید ما فعال‌تر است. فاصله آن‌ها از این کوتوله سرخ کمتر از فاصله زمین ما از خورشید است، به‌طوری که دوره گردش تراپیست-۱جی فقط ۱۲ روز است.

گروه، تجزیه و تحلیل خود را با سه فرض آغاز کرد: همه سیاره‌ها ترکیبات جوی یکسان دارند (شبیه به مریخ و زهره)، هیچ‌کدام از این سیاره‌ها میدان مغناطیسی ندارند، و همه آن‌ها در ابتدا آن‌قدر گاز در جو خود دارند تا فشار یک اتمسفر (زمینی) روی سطح‌شان ایجاد کنند. با گذشت زمان بادهای ستاره‌ای، گازها را دور می‌کند، اما سوال اینجاست که با چه سرعتی. برای درونی‌ترین سیاره، «تراپیست-۱بی» (TRAPPIST-1b)، جو در طی ۱۰۰ میلیون سال ناپدید می‌شود.

برای تراپیست-۱جی و تراپیست-۱اچ، میلیاردها سال، به‌وضوح زمان خوبی است تا حیات فرصت شکل‌گیری در این سیاره‌ها پیدا کند، اما این مدل محدودیت‌هایی دارد. اگر این سیاره‌ها میدان مغناطیسی داشتند، می‌توانستند مقابل فرسایش باد ستاره‌ای بیشتر مقاوم باشند. از سوی دیگر، اگر این کوتوله سرخ بیش از آنچه فکر می‌کنیم فعال باشد، از دست دادن جو نیز بیشتر خواهد بود.

چند پارامتر مهم سیاره‌ای و ستاره‌ای از این منظومه هنوز نامشخص است، بنابراین باوجود اینکه نتایج به دست آمده قابل اطمینان به‌نظر می‌رسد، لازم است که آن‌ها را در بستر محدودیت‌هایشان درک کنیم. آن‌ها نتایج نهایی و قطعی درباره جو سیاره‌های تراپیست-۱ نیستند، اما اطلاعات جدیدی را از وضعیت واقعی این منظومه ارائه می‌دهد.

تراپیست-۱ در فاصله ۳۹٫۶ سال نوری از ما در صورت فلکی دلو (Aquarius) قرار دارد. نخستین سه سیاره این ستاره در اردیبهشت ۹۵/ می ۲۰۱۶ کشف شد، و در اسفند ۹۵/فوریه ۲۰۱۷ اخترشناسان کشف چهارمین سیاره را نیز اعلام کردند.

مشاهده دانه‌‌های عظیم سطح غول سرخی توسط ستاره شناسان

دانه‌‌های عظیم سطح غول سرخی

 دانه‌‌های عظیم سطح غول سرخی

ستاره‌شناسان با استفاده از تلسکوپ عظیم رصدخانه جنوبی اروپا، وی‌ال‌تی (VLT)، برای اولین بار به طور مستقیم الگوهای دانه‌ای بر سطح یک ستاره در خارج از منظومه‌شمسی را مشاهده کردند: غول‌سرخ کهنسالی به‌نام «پی‌۱-درنا». این تصویر جدید فوق‌العاده ازدستگاه پایونیر(PIONIER) رصدخانه، سلول‌های همرفتی را نشان می‌دهد که سطح این ستاره بزرگ با قطر تقریبا ۳۵۰ برابر خورشید را تشکیل می‌دهند. هر سلول بیش از یک چهارم قطر ستاره را پوشش می‌دهد و ابعادی حدود ۱۲۰ میلیون کیلومتر دارد.

پی‌۱-درنا در فاصله ۵۳۰ سال نوری از زمین در صورت فلکی درنا واقع شده و غول سرخی با دمای سطحی کم است. این ستاره دارای جرمی مشابه با خورشید ما است، اما ۳۵۰ برابر بزرگتر و چندین هزار بار درخشان‌تر است. خورشید ما حدود پنج میلیارد سال دیگر تبدیل به ستاره غول سرخی شبیه پی‌۱-درنا خواهد شد.

سطح این غول سرخ فقط دارای چند سلول همرفتی یا دانه (granule) است که هر یک در حدود ۱۲۰ میلیون کیلومتر قطر دارد- حدود یک چهارم قطر ستاره. فقط یکی از این دانه‌ها می‌تواند فضایی از خورشید تا فراتر از زهره را دربر‌بگیرد. در مقایسه، نورسپهر خورشید حدود دو میلیون سلول همرفتی با قطر معمول ۱۵۰۰ کیلومتر دارد. بخشی از تفاوت اندازه سلول‌های همرفتی این دو ستاره را می‌توان با توجه به اختلاف گرانش سطحی خورشید و پی‌۱-درنا توضیح داد. ستاره پی‌۱-درنا فقط ۱٫۵ برابر خورشید جرم دارد اما ابعاد آن بسیار بزرگتر است و در نتیجه گرانش سطحیِ بسیار پایین و فقط چند دانه بسیار بزرگ دارد. غبار، مانع مشاهده سطح یا به عبارتی «نورسپهر» بسیاری از غول‌های سرخ است، اما در مورد پی‌۱-درنا، اگرچه غبار در فاصله دور از ستاره وجود دارد، اما اثر قابل توجهی در مشاهدات جدید فروسرخ ندارد.

مدت‌ها پیش، زمانی که پی‌۱-درنا سوخت هیدروژن خود را به اتمام ‌رساند، این ستاره کهنسال اولین مرحله از فرایند همجوشی هسته‌ای خود را به پایان برد. با کم شدن انرژی خروجی، ستاره شروع به انقباض کرد که سبب افزایش دما تا ۱۰۰ میلیون درجه شد. این دمای شدید سوخت مرحله بعدی ستاره را با آغاز همجوشی هلیوم و تبدیل آن به به اتم‌های سنگین‌تر مانند کربن و اکسیژن فراهم کرد. هسته به‌شدت داغ سپس لایه‌های بیرونی ستاره را پس زد و باعث شد ابعاد آن صدها برابر بزرگتر از اندازه اولیه آن شود. ستاره‌ای که امروز می‌بینیم غول سرخی متغیر است. تا به حال سطح هیچ یک از این نوع ستاره‌ها به طور دقیق در تصاویر مشاهده نشده بود.

ستاره‌های عظیم با بیش از هشت برابر جرم خورشید زندگی خود را در انفجارهای شدید ابرنواختری به پایان می‌برند، اما ستاره‌های کم‌جرم مانند پی‌۱-درنا به تدریج لایه‌های بیرونی خود را دفع و سحابی‌های سیاره‌نمای زیبا را ایجاد می‌کنند. در پژوهش‌های قبلی پی‌۱-درنا پوسته‌ای از مواد در فاصله ۰٫۹ سال نوری از ستاره مرکزی کشف شد که تصور می‌شود حدود ۲۰ هزار سال پیش از ستاره جدا شده است

در تصویر جدید هابل طوفانی از ستاره‌ها مشاهده شده

در تصویر جدید هابل طوفانی از ستاره‌ها مشاهده شده

در تصویر جدید هابل طوفانی از ستاره‌ها مشاهده شده

تمامی ستاره‌ها در این تصویر جدید هابل اعضای خوشه کروی مسیه ۷۹ هستند که در فاصله‌ای حدود چهل هزار سال نوری از زمین در صورت فلکی خرگوش واقع است. خوشه‌های کروی گروه‌هایی از ستاره‌ها هستند که بر اثر گرانش کنار هم می‌مانند و تعدادشان به یک میلیون می‌رسد. این خوشه‌های ستاره‌ای غول‌پیکر شامل بعضی از قدیمی‌ترین ستاره‌ها در کهکشان ما هستند. مسیه ۷۹ شامل حدود ۱۵۰ هزار ستاره در منطقه‌ای به قطر تقریبی ۱۲۰ سال نوری است.

این خوشه ستاره‌ای ۱۱٫۷ میلیارد ساله را نخستین بار ستاره شناس فرانسوی پیر مِشِن در سال ۱۱۵۹ شمسی/۱۷۸۰ میلادی کشف کرد. مشن این یافته را به همکارش شارل مسیه گزارش داد و مسیه آن را در فهرست خود از اجرام غیرستاره‌ای به‌ نام فهرست مسیه قرار داد. حدود چهار سال بعد با استفاده از یک تلسکوپ بزرگتر از مسیه، ویلیام هرشل توانست ستاره‌ها را در مسیه ۷۹ بررسی کند و آن را «خوشه ستاره‌ای کروی» توصیف کرد.

در این تصویر پرزرق و برق هابل ستاره‌های خورشیدمانند، به رنگ زرد- سفید دیده می‌شوند و ستاره‌های مایل به قرمزغول‌های درخشانی هستند که در مراحل نهایی از زندگی خود به سر می‌برند. بسیاری از ستاره‌های آبی پخش شده در سراسر خوشه ستاره‌هایی در مرحله «هلیوم سوزی» هستند که سوخت هیدروژن خود را تمام کرده و اکنون در هسته خود در حال ترکیب هلیوم و تولید کربن و عناصر دیگرند.

آشنایی با واژگان و اصطلاحات تخصصی علم نجوم

آشنایی با واژگان و اصطلاحات تخصصی علم نجوم

آشنایی با واژگان و اصطلاحات تخصصی علم نجوم

این مطلب به منظور آشنایی شما عزیزان با واژگان و اصطلاحات تخصصی علم نجوم تنظیم شده است.امید است که مفید واقع گردد…

بخشی از اصطلاحات تخصصی علم نجوم :

آنتن ياگي (yagi antenna)

آنتن ياگي نوعي آنتن است كه براي دريافت امواج راديويي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. گروه‌هاي آنتن‌هاي ياگي معمولاً در اخترشناسي راديويي تحت عنوان قسمتي از يك تلسكوپ راديويي مورد استفاده قرار مي‌گيرند. يك آنتن ياگي از تعدادي ميله‌هاي كوچك كه به طور موازي نسبت به يكديگر مرتب شده‌اند، تشكيل يافته است. متداول‌ترين آنتن ياگي را كه مي‌توان ديد، يك آنتن تلويزيون است.

آب (water)

آب يك مايع بدون بو و مزه است. اين مايع تركيبي از اكسيژن و هيدروژن است. وقتي كه به آب حرارت مي دهيم آب به شكل گازي به نام بخار آب در مي‌آيد. در دماهاي صفر درجه سلسيوس و زير آن، آب به مادي جامدي به نام يخ تبديل مي‌گردد. زندگي بدون آب وجود ندارد. زمين تنها سياره‌اي است كه نواحي وسيعي از آب را در بر دارد. وجود آب در سياره‌اي ديگر ممكن است اجازه پيدايش برخي اشكال حيات را بدهد. در روي ماه آب وجود ندارد

آتشفشان (Volcano)

آتشفشان حفره اي در زمين است. موادي كه در زير سطح يك سياره يا قمر، داغ و تحت فشارند از طريق آتشفشان به بيرون فوران ميكنند. بر روي بعضي از اجرام مانند زهره يا زمين، موادي كه از آتشفشان ها فوران مي كنند، مخلوطي از سنگ مذاب به نام گدازه و گاز هستند. به نظر مي رسد روي اجرامي مانند آيو يا تريتون مواد فوراني بيشتر از گازها باشند. اوليمپوس مونز، آتشفشاني در مريخ به ارتفاع ۲۵ كيلومتر مي باشد.

آرایۀ خیلی بزرگ (Very Large Array)

آرایۀ خیلی بزرگ، یک رادیو تلسکوپ است. اين تلسكوپ داراي ۲۷ آنتن بشقابي مي‌باشد كه هر كدام آنها داراي ۲۵ متر قطر هستند. اين آنتن‌هاي بشقابي به نحوي به هم متصل شده‌اند كه مي‌توانند جزئيات دقيقي را از منابع راديويي بدهند. آنها به شكل Y مرتب گرديده‌اند. هر يك از سه بازوي آرايه خيلي بزرگ به طول ۲۱ كيلومتر است. اين تركيب قدرت لازم براي ديدن جزئياتي را مي‌دهد؛ در حالي كه تلسكوپ نوري براي ديدن اين جزئيات، به قدر كافي بزرگ نيست. آرايه خيلي بزرگ در سوكورو نيومكزيكو در ايالات متحده امريكا قرار دارد.

فرهنگ اصطلاحات ستاره شناسی:

آشنایی با واژگان و اصطلاحات تخصصی علم نجوم

انفجار بزرگ (مهبانگ)

تئوری بیگ بنگ برجسته ترین تئوری علمی است که تاکنون در مورد پیدایش جهان ارائه شده است. طبق این نظریه جهان هستی بین ۱۰تا۲۰میلیون سال پیش با انفجاری که تمام مواد تشکیل دهنده جهان را به همه سو پرتاب کرد به وجود آمده است.

ابراورت

مجموعه ای از اجرام در فاصله ای هزار برابر فاصله پلوتو از خورشید که مانند کره ای منظومه شمسی را در برگرفته است.

ابرنواختر

ابرنواختر، نوعی انفجار نادر عظیم ستاره ای است که بر اثر این انفجار نور کم دوام، اما بی نهایت درخشانی تولید می شود. انرژی که از انفجار هر ابر نواختر آزاد می شود، می تواند ده ها هزار سیاره نظیر زمین را ویران کند. در دل این انفجارها عناصر به وجود آمده درون ستارگان در فضای میان ستاره ای منتشر می شوند تا در آنجا به ستارگان و سیارات تازه تبدیل شوند. اتمهای کربن که بخشی از مولکولهای تشکیل دهنده حیات هستند، برای نخستین بار در داخل ستارگان ایجاد شده اند.

اروپا

دومین قمر مشتری.

اروژنی

مجموعه رویدادهایی که در طی تشکیل یک رشته کوهستان رخ می دهند را اروژنی یا تشکیل کوه می گویند.

ازن

حدوداً ۴۸ کیلومتر بالاتر از سطح زمین، لایه ثابتی به نام استراتوسفر یا”هواکره”وجود دارد. “هواکره”شامل لایه ای است که در آنجا پرتوهای فرابنفش تابیده شده از خورشید، با مولکولهای هوا برخورد کرده و گازی به نام ازن تولید می گردد. ازن ورود پرتوهای زیان بار فرابنفش به سطح زمین را سد می کند.

اسپاتنیک

اولین ماهواره مصنوعی که توسط اتحادیه جماهیر شوروی در سال۱۹۵۷به فضا پرتاب شد.

اسید آمینه

در شیمی به هر ملکولی که شامل گروه های کاربردی آمینه و اسید کربوکسیلیک است اسید آمینه گفته می شود. در ساختار کائنات و بالطبع سیارات، مولکولهای پیچیده کربن و اسیدهای آمینه، دو رکن اصلی تشکیل دهنده حیات هستند. با انتشار دقیق و ترکیب این اجزا و ذرات اولیه، طبیعت قادر به ساختDNA، شالوده اساسی حیات و زندگی در کره زمین گردیده است.

افقهای نو

نام سفینه ناسا که از سال۲۰۰۶به مقصد پلوتو سفر خود را آغاز نمود.

الکترون

الکترون ذره بنیادی پایداری با بار الکتریکی منفی است. الکترون ها در همه اتم ها حضور دارند و در لایه های خاصی به دور هسته اتم می چرخند.

الیمپوس

مریخ بزرگترین کوه های آتشفشانی موجود در منظومه شمسی را در خود جای داده است. بلندترین آنها الیمپوس ارتفاعی است معادل۲۷کیلومتر و قطری به اندازه ۶۰۰کیلومتر دارد که با دشتهای مسطح احاطه شده است.

اوج

قسمتی از مدار ماه که بیشترین فاصله از زمین یعنی ۴۰۵/۵۰۰کیلومتر را دارد.

ای وی ای

این اصطلاح مخفف Extra Vehicular Activityبه معنای فعالیت خارج از فضاپیما می باشد.

آپولو

نام مأموریت هایی که با هدف فرود انسان بر روی ماه بین سالهای ۱۹۶۹تا۱۹۷۲توسط ایالات متحده انجام گرفت. فضاپیماهایی که در این مأموریتها به کار برده شدند نیز آپولو نامگذاری شدند.

آدامز، جان

ستاره شناس و ریاضیدان قرن نوزدهم.

آرسیا

یکی از چهار آتشفشان بزرگ مریخ.

آرمسترانگ، نیل

فضانورد امریکایی و نخستین انسانی که بر روی ماه قدم گذاشت.

آسکرئوس

یکی از چهار آتشفشان بزرگ مریخ.

آمازونین

سومین دوره زمان مریخ.

آندزیت

نوعی سنگ آتشفشانی در مریخ و زمین است. مقدار سیلیکای موجود در این سنگ نسبت به بازالت بیشتر است.

ایری، سرجورج

ستاره شناس سلطنتی انگلستان در قرن نوزدهم.

اینشتین، آلبرت

متولد۱۴مارس۱۸۷۹، وی طراح نظریات خاص و عام نسبیت بود. علاوه بر این، او در بسط تئوری کوانتوم و مکانیک آماری سهم عمده ای داشت. این در حالی ست که اینشتین بیش از همه به خاطر نظریه نسبیت شهرت دارد. (بویژه در هم ارزی جرم و انرژی E=mcبه توان ۲)وی به خاطر توضیح تأثیرات فوتوالکتریک در سال۱۹۰۵و به خاطر خدماتش به فیزیک، جایزه نوبل در فیزیک سال۱۹۲۱را دریافت کرد.

آیو

نزدیکترین قمر مشتری.

بادهای خورشیدی

لایه های بیرونی خورشید داغ و متلاطم است. گازهای داغ و ذرات باردار پیوسته از این لایه به فضا متساطع می شوند. این جریان گازها و ذرات، بادهای خورشیدی را ایجاد می کنند که بر همه چیز در منظومه شمسی می وزند.

بازالت

زمین دارای دو نوع پوسته است. زمینهای خشک قاره ها که اغلب از گرانیت و سیلیکات ساخته شده اند و کف اقیانوس ها که از ترکیبات تیره و متراکم سنگ های آتشفشانی به نام بازالت پوشیده شده اند.

بطلیموس

ریاضیدان و ستاره شناس یونانی در سال های حدود۱۶۱-۸۳ بعد از میلاد بود که افکار ستاره شناسان را برای قرن ها پس از مرگش تحت تأثیر قرار داد. کار بطلیموس اصولاً بسط توسعه کارهای نجومی ستاره شناسان باستان مانند هیپارخوس(حدود ۱۴۶تا۱۲۷قبل از میلاد) بود که آنرا در یک مجموعه ۱۳جلدی به نام المجسطی به رشته تحریر در آورده بود.

پادماده

هم ذرات دارای پاد ذره یا پاد ماده می باشند. خصوصیات پاد ذره معکوس ذره است. برای مثال، اگر بار الکتریکی ذره ای مثبت باشد، بار پادذره آن منفی خواهد بود. خصوصیاتی که معکوس نمی شوند، در ذره و پادذره یکسان می باشند. برای مثال جرم هر ذره با پاد ذره اش برابر است بود و نبود ذره و پادذره به یکدیگر وابسته است. هر ذره ای در طبیعت همراه با پادذره اش به وجود می آید و هر ذره ای همراه با پادذره اش از بین می رود. در واقع در برخورد یک ذره با پاد ذره هر دو از بین رفته و انرژی به وجود می آید.

پاونیز

یکی از چهار آتشفشان بزرگ مریخ.

پایگاه آرامش

محل فرود نخستین انسانها در ماه.

پایونیر-زحل

از سفینه های ارسال شده به سیاره مشتری توسط ایالات متحده.

پایونیر۱۰

از سفینه های ارسال شده به سیاره مشتری توسط ایالات متحده.

پرانگ، هرتز

ستاره شناس دانمارکی.

پرایدوتیت

بیشتر جبه زمین متشکل از سنگی به نام پرایدوتیت است. این سنگ عموماً از سیلیکون، اکسیژن، آهن منیزیوم تشکیل شده. فراوان ترین ماده معدنی در پرایدوتیت، الیوین می باشد.

پرتوهای الکترومغناطیسی

پرتوهای الکترومغناطیسی شامل نیروهای الکتریکی و نیروی مغناطیسی می باشند. این پرتوها را می توان مانند یک موج انرژی و یا بسته های ذره مانند از انرژی به نام فوتون دانست. از کم انرژی ترین تا پرانرژی ترین پرتوهای الکترومغناطیسی به ترتیب عبارتند از: امواج رادیویی، اشعه فروسرخ، نورمرئی، اشعه فرابنفش، اشعه ایکس و پرتوی گاما.

پرکتور، ریچارد

ستاره شناس انگلیسی که در دهه هشتاد قرن نوزدهم به درستی اعلام کرد که چاله های ماه نتیجه برخورد اجرام جامد به سطح ماه می باشند.

پروپلنت

سوخت مخصوص راکت ها.

پروتئوس

قمر سیاره نپتون.

پروتکل کیوتو

قراردادی که کشورهایی در سراسر جهان به منظور کنترل بحران گرم شدن زمین طرح کرده اند.

پروتون

ذره ای بنیادی با بار مثبت است که بخشی از هر اتم را تشکیل می دهد. جرم پروتون۱۸۳۷برابر جرم الکترون است.

پلاسما

حالت چهارم ماده گازی شبه خنثی از ذرات باردار و خنثی.

پلانیتیا

بزرگترین چاله موجود در سطح مریخ.

تارسیس

منطقه مرتفعی در مریخ.

تالاسا

قمر سیاره نپتون.

ترشکوا، والنتینا

اولین زنی که پا به فضا گذاشت.

تری

مناطق روشن ماه.

تریتون

قمر نپتون.

تسیولکوفسکی، کنستانتین

یک دبیر روسی که برای اولین بار مقاله علمی استفاده از راکت ها برای سفرهای فضایی را کامل نمود.

تکینگی

نیروی گرانش نزدیک یک سیاهچاله بسیار قوی است چرا که همه ذرات سیاهچاله در یک نقطه در مرکز آن متمرکز شده اند. فیزیکدانان به این نقطه، تکنیگی می گویند و بر این باورند که اندازه آن از هسته یک اتم نیز کوچک تر است.

تی ان تی

تی ان تی یا تری نیتروتولوئن یکی از معروف ترین مواد منفجره ای است که تاکنون شناخته شده است این ماده منفجره را می توان یکی از قوی ترین مواد منفجره به حساب آورد.

تیتان

بزرگ ترین قمر سیاره زحل، تیتان نام دارد. قطر این قمر ۵۱۵۰کیلومتر(بزرگ تر از سیاره پلوتو) است. تیتان یکی از معدود اقمار موجود در منظومه شمسی است که دارای جو می باشد.

تیتف، گرمن

فضانورد اهل شوروی.

جمعیت ستاره گان

ستارگان بر اساس سنشان به سه گروه تقسیم می شوند. ستارگان جمعیت اول، ستارگان جمعیت دوم و ستارگان جمعیت سوم. ستارگان جمعیت اول جوان ترین نسل از ستارگان هستند. خورشید ما نیز در این جمعیت می باشد. این نسل از ستارگان علاوه بر هلیوم و هیدروژن دارای ۲تا ۵ درصد عناصر سنگین تر می باشند. نسل قدیمی تر یا جمعیت دوم ستارگان دارای حدود۱درصد عناصر سنگین مانند کربن و اکسیژن می باشند و جمعیت سوم تاکنون هیچ ستاره ای از این نسل دیده نشده است، اساساً حاوی هیدروژن و هلیوم هستند.

جمینی

از اولین فضاپیماهای چند نفری.

جو خارجی

جو خارجی به ذرات بسیار کم چگالی گفته می شود که پیرامون یک جسم بدون جو را احاطه کرده است.

حرکت انتقالی

حرکت سیارات به دور خورشید.

حضیض

قسمتی از مدار ماه که کمترین فاصله از زمین یعنی ۳۶۳/۳۰۰کیلومتر را دارد.

حوضه کالوریس

بزرگ ترین چاله عطارد.

خورشید

خورشید، گوی غول پیکر درخشانی در میان منظومه شمسی و تأمین کننده نور، گرما و انرژی های دیگر زمین است. این ستاره به طور کامل از گاز تشکیل شده است.

دسپینا

قمر سیاره نپتون.

دنباله دار هیل-باپ

یکی از فعال ترین دنباله دارهای ۴۰۰سال اخیر.

دیموس

قمر مریخ.

راسل، هنری نوریس

ستاره شناس آمریکایی.

رگولیت

برخورد اجرام ریز کیهانی باعث خرد شدن سنگهای سطح ماه و تبدیل آنها به پودری به نام رگولیت می شود. رگولیت در همه جای ماه وجود دارد.

روزخورشیدی

۲۴ساعت زمان لازم است تا در زمین یک دور وضعی خود را تکمیل کند. این زمان را روز خورشیدی می گویند.

روز قمری

ماه در هر ۲۹/۵روز یکبار به دور خود می چرخد. در واقع این مدت زمان بین یک طلوع خورشید تا طلوع دیگر در ماه است و به آن روز قمری می گویند.

روز نجومی

مدت زمان واقعی یک دور حرکت وضعی زمین معادل۲۳ساعت و ۵۶دقیقه و۴/۰۹ثانیه می باشد. این زمان را روز نجومی زمین می نامند. روز نجومی از روز خورشیدی کوتاه تر است.

زحل

زحل یا کیوان ششمین سیاره از سمت خورشید در منظومه شمسی، بعد از سیاره مشتری بزرگ ترین سیاره در منظومه شمسی می باشد. این سیاره دارای هفت حلقه مسطح به دور خود است. این حلقه ها زحل را به یکی از زیباترین اجرام آسمان در منظومه شمسی تبدیل کرده اند. قطر زحل در استوا تقریباً۱۰برابر قطر زمین است. این سیاره از زمین با چشم غیر مسطح قابل رؤیت است.

زمین

سومین سیاره منظومه شمسی از سمت خورشید، خانه امن ما و تنها سیاره ای در عالم که حیات در آن کشف شده است.

زهره

زهره(ناهید یا ونوس)دومین سیاره از سمت خورشید در منظومه شمسی، به دلیل تشابه اندازه، جرم، چگالی و حجم به خواهر دوقلوی زمین شهرت گرفته است. قطر این سیاره در حدود۱۲،۱۰۰کیلومتر و تقریبا ۶۴۴کیلومتر کمتر از قطر زمین می باشد. هیچ سیاره ای به اندازه ونوس به زمین نزدیک نمی شود.

سال کبیسه

از آنجاییکه حرکت وضعی زمین در انتهای هر سال به یک عدد کامل نمی رسد، ترتیب تقویم در هر سال معادل ۶ساعت نسبت به ترتیب فصول متفاوت می شود. برای هماهنگی تقویم و فصول، هر چهار سال یکبار۱روز به تقویم اضافه می شود تا عدم تناسب برطرف گردد. سالهایی که یک روز اضافی دارند سال کبیسه نامیده می شوند. در تقویم میلادی یک روز اضافه در آخر دومین ماه سال یعنی فوریه قرار می گیرد و در تقویم خورشیدی یک روز به آخر اسفندماه اضافه می گردد.

سال نجومی

گردش زمین به دور خورشید ۳۶۵روز و ۶ساعت و۹دقیقه و۹/۵۴ثانیه به طول می انجامد. این دوره زمانی سال نجومی خوانده می شود.

ستاره

ستاره یک توپ عظیم الجثه درخشان در فضا است که مقادیر بسیار زیادی نور و دیگر اشکال انرژی را تولید می کند. ستارگان در پهنه آسمان مانند نقاطی نورانی در حال چشمک زدن به نظر می آیند اغلب ستارگان از گاز و ماده ای گاز مانند و بسیار داغ به نام پلاسما تشکیل شده است.

ستاره نوترونی

این نوع از ستارگان ترکیبی از بسته های محکم اتمی یا ذرات تشکیل دهنده اتم می باشند. این گونه ستارگان از هر چیزی که در زمین یافت می شود، چگال تر و متراکم ترند.

ستاره وگا

روشن ترین ستاره صورت فلکی چنگ رومی با قدر صفر که چهارمین ستاره پرنور آسمان است.

سرعت نور

نور با سرعتی معادل۲۹۹/۷۹۲کیلومتر در ثانیه در فضا سفر می کند.

سفینه لونا۳

در سال ۱۹۵۹، اتحاد جماهیر شوروی سفینه لونا۳را به قسمتی از ماه که دیده نمی شود فرستاد و این سفینه نخستین عکس ها را از سمت پنهان ماه تهیه نمود.

سوخت سه-آلفا

ترکیب هسته هلیوم با سه ذره آلفا و تشکیل یک هسته کربن.

سیارک

سیاره های کوتوله یا سیارکها اجرام گرد کوچکی هستند که دور خورشید می چرخند. برخلاف سیارات این اجرام کوچک نیروی گرانش قابل ملاحظه ای برای تأثیرگذاری بر حرکت اجرام دیگر ندارند. این سیارکها اغلب به همراه دسته هایی از اجرام آسمانی کوچک تر از خود در حرکتند.

سیفرت، کارل

ستاره شناس آمریکایی.

سیلیکات

دو عنصر سیلیکون و اکسیژن تقریباً سه چهارم پوسته را تشکیل می دهند. ترکیبات این دو عنصر برای زمین شناسان بسیار پر اهمیت بوده و با نام “سیلیکا”شناخته می شوند. مواد معدنی که شامل سیلیکا می باشند”سیلیکات”نامیده می شوند.

شهاب سنگ شومیکر-لوی

شهاب سنگی که در جولای ۱۹۹۴با سیاره مشتری برخورد کرد.

صفحات تکتونیک

با جریان جبه زمین، پوسته زمین با تکه هایی تقسیم می شود که به آنها صفحه های تکتونیک می گویند.

طوفان شراره ای

طوفانهای شراره ای در اثر انفجارهای مهیب در سطح خورشید ایجاد می شوند. در مدت زمانی معادل چند دقیقه یک طوفان می تواند دمای مواد موجود را تا میلیونها درجه افزایش دهد و انرژیی آزاد نماید که معادل انرژی آزاد شده توسط یک هزاربیلیون تن تی ان تی می باشد.

عطارد

عطارد نزدیک ترین سیاره به خورشید و قطر آن حدوداً دو پنجم قطر زمین است. به دلیل اندازه کوچک عطارد و نزدیک بودن آن به خورشید درخشان، رصد آن از زمین بدون تلسکوپ اغلب بسیار مشکل می باشد.

فاز

هنگام رصد برخی از اجرام تغییراتی در شکل و اندازه آنها مشاهده می شود. این تغییرات آشکار را که شبیه تغییرات ظاهری ماه است، فاز می نامند. این تغییرات به این دلیل است که در زمانهای مختلف قسمتهای روشن جرم که از زمین دیده می شوند متفاوت می باشند.

فضا

قسمتهای نسبتاً تهی کیهان است که بیرون از جو سیارات قرار دارد. از آنجه که جو زمین ناگهان تمام نمی شود، بلکه تدریجاً با افزایش ارتفاع رقیق می شود، مرز مشخصی میان فضا و جو وجود ندارد. غالباً از ارتفاع ۱۰۰کیلومتری به عنوان مرز میان جو و فضا استفاده می شود.

فضاپیمای پایونیر-ونوس۱

فضاپیمای ایالات متحده به نام پایونیرونوس۱گردش خود به دور ونوس را در۴ دسامبرآغاز کرد. این فضاپیما تصاویر راداری از ونوس را برای ما ارسال نمود، از سطح سیاره نقشه ای تهیه کرد و دمای ابرهای بالای سیاره را اندازه گرفت.

فلورنت لانگرن، مایکل

مهندس و ستاره شناس آلمانی مشهور به لانگرنوس که در سال ۱۶۴۵نقشه ای را منتشر کرد که در آن برای همه نشانه های سطح ماه به ویژه چاله ها، نام نهاده شده بود.

فوبوس

قمر مریخ.

فوتون

بنا به نظریه کوانتومی، امواج به ظاهر پیوسته الکترومغناطیسی، از کوانتوم های گسسته ای به نام فوتون تشکیل شده اند. هر فوتون دارای انرژی مشخصی است که مقدارآن فقط به فرکانس بستگی دارد.

کارون

قمرپلوتو.

کاسینی، دومینکو

ستاره شناس آلمانی متولد فرانسه قرن هفدهم.

کالیستو

چهارمین قمر مشتری.

کانالهای طغیان

کانالهایی در مریخ که می تواند عرضی معادل۱۰۰کیلومتر و طولی به اندازه۲۰۰۰کیلومتر داشته باشند.

کاوشگر کلمنتاین

کاوشگر روبوتیک آمریکایی که در سال۱۹۹۰به ماه فرستاده شد.

کاوشگرماژلان

کاوشگر ایالات متحده که در سال۱۹۹۰، گردش خود به دور سیاره ونوس را آغاز کرد.

کاوشگر مسنجر

کاوشگری در سال۲۰۰۴توسط ایالات متحده به سمت عطارد فرستاده شد.

کاوشگرهای پایونیر

کاوشگرهای ایالات متحده که به ونوس فرستاده شدند.

کاوشگرهای ونرا

کاوشگرهای شوروی که به ونوس فرستاده شدند.

کپلر، یوهانس

یوهانس کپلر یوهانس کپلر(۱۶۳۰-۱۵۷۱)، ستاره شناس آلمانی نشان داد که سیارات در مسیرهایی بیضوی حرکت می کنند و خورشید در یکی از کانون های بیضی قرار دارد. پس از مشاهده مدار مریخ، او همچنین نشان داد که خط فرضی میان سیاره و خورشید در زمانهای مساوی مناطق مساوی بیضی را قطع می کند، زیرا هنگامی که سیاره به خورشید نزدیک تر می شود، سریع تر حرکت می کند. بالاخره او نشان داد که چگونه زمان گردش سیاره در مدار خورشید (دوره تناوب مداری)با فاصله افزایش می یابد. این کشفیات به قوانین حرکات سیاره ای کپلر معروف شدند.

کره خورشیدی

بادهای خورشیدی به شکل یک حباب بزرگ شبیه به قطره اشک به نام هلیوسفر(کره خورشیدی)، در فضای میان سیاره ای گسترده شده اند. خورشید و همه سیاره های آن درون هلیوسفر قرار گرفته اند.

کلوین

ستاره شناسان دمای ستارگان را با واحدی به نام کلوین اندازه گیری می کنند و به طور خلاصه آن راkمی نویسند. یک کلوین دقیقاً برابر با ۱درجه سلسیوس یا۱/۸درجه فارنهایت است، اما تفاوت واحد کلوین با واحد سلسیوس در نقطه شروع آنهاست. مقیاس واحد کلوین از صفر مطلق که برابراست با ۲۷۳،۱۵-درجه سانتیگراد آغاز می شود. کمربند اصلی مداری که ما بین مدارهای مریخ و مشتری قرار دارد و میلیونها جرم کوچک آسمانی و سیاره کوتوله در آن وجود دارند.

کمربند کوئیپر

مداری که دورتر از مدار نپتون قرار دارد و میلیونها جرم کوچک آسمانی و سیاره کوتوله در آن وجود دارند.

کوارک

هسته ها (نوکلئون ها) یا به عبارت دیگر پروتونها و نوترونها خود از ذرات کوچکتری ساخته شده اند که کوارک نامیده می شوند. کوارکها، نوکلئون ها را می سازند و آنها به یکدیگر متصل شده هسته اتمها را به وجود می آورند. هسته و الکترون ها در اتحاد با یکدیگر اتمها را ایجاد می کنند و اتمها نیز با پیوستن به یکدیگر مولکولهای کوچک و بزرگ از قبیل مولکولهای آب یا سفیده تخم مرغ را می سازد. تا به حال ۶ گونه کوارک متفاوت شناسایی شده اند با این همه فقط دو نوع آنها در تشکیل مواد پایدار معمولی نقش مهمی دارند. کوارکها هیچ گاه به تنهایی نقشی را به عهده ندارند بلکه همیشه در گروههای دو و سه تایی هستند.

کوتوله سفید

ستاره ای به رنگ سفید با درخشندگی کم، قطر کوچک و چگالی بسیار زیاد.

کوتوله سیاه

بقایای سرد ستاره مرده ای که همه منابع انرژی خود را به پایان رسانده است.

کهکشان راه شیری

کهکشان راه شیری، کهکشانی مارپیچی است که شامل حدود۵۰۰میلیارد ستاره است. این کهکشان حدود۱۰میلیارد سال پیش، از یک ابر عظیم گاز و غبار شکل گرفت. در قسمت مرکزی کهکشان راه شیری هسته ای کروی قرار دارد که ممکن است شامل یک سیاهچاله نیز باشد. هسته توسط گروهی از دنباله های مارپیچی در برگرفته شده است. این دنباله ها از ستاره های فروزان تازه شکل یافته تشکیل شده اند. هسته و قرص کهکشان با هاله ای از ستاره هایی با طول عمر بسیار زیاد، در بر گرفته شده اند.

کهکشان

کهکشان مجموعه ای است از ستارگان، غبار و گاز که توسط گرانش در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. دانشمندان تخمین می زنند که بیش از ۱۰۰بیلیون کهکشان در فضای مرئی کائنات پراکنده شده اند. ستاره شناسان به کمک تلسکوپ از میلیونها کهکشان تصویر گرفته اند. قطر کهکشان از چند هزار تا نیم میلیون سال نوری است. کهکشانهای کوچکتر کمتر از بیلیون ستاره دارند اما کهکشانهای بزرگ دارای بیش از یک تریلیون ستاره هستند.

گاگارین، یوری

فضانورد اهل شوروی و نخستین انسانی که وارد فضا شد.

گالاتیا

قمر سیاره نپتون.

گالیلئو

از سفینه های ارسال شده به سیاره مشتری توسط ایالات متحده.

گالیله، گالیلئو

ستاره شناس و فیزیکدان ایتالیایی.

گانیمد

سومین قمر مشتری.

گرانش

گرانش، نیروی جاذبه ای است که بین همه اجرام، به خاطر جرمشان، وجود دارد.

گلن، جان

اولین فضانورد آمریکایی که در مداری به دور زمین به گردش پرداخت.

گیسو

هردنباله دار از یک هسته جامد، که توسط ابری به نام گیسو احاطه شده است، تشکیل می شود.

لاریسا

قمر سیاره نپتون.

لاول، پرسیوال

ستاره شناس آمریکایی.

لکه خورشیدی

لکه های خورشیدی در سطح آتشین خورشید مانند حفره هایی به نظر می رسند و در حقیقت مناطقی هستند که دمای آنها حدود۲۰۰درجه سانتیگراد از سطح اطراف آنها کمتر است. لکه های خورشیدی تنها به این دلیل که از بقیه قسمتهای خورشید خنک تر و کم نورترند تیره و تار به نظر می رسند اگر جدا کردن یکی از لکه های خورشید و بررسی آن امکان پذیر بود این لکه ها به روشنی ماه کامل دیده می شدند.

لوریر، اوربان

ریاضیدان فرانسوی قرن نوزدهم.

لونارپراسپکتور

کاوشگر روبوتیک آمریکایی که در سال ۱۹۹۰به ماه فرستاده شد.

لونخود

خودروی قابل کنترل از راه دور که شوروی به ماه فرستاد.

لوییز لاگرنج، جوزف

ریاضیدان فرانسوی.

ماریا

مناطق تیرماه.

مارینر۱۰

نخستین فضاپیمایی که به سیاره عطارد فرستاده شد.

مارینر۲

فضاپیمای بدون سرنشین مارینر ۲ایالات متحده در ۱۴دسامبر۱۹۶۲از فاصله ۳۴/۷۶۰کیلومتری سیاره ونوس عبور نموده و موفق به اندازه گیری شرایط مختلف سطح و اطراف سیاره گردید.

ماه

ماه تنها قمر طبیعی زمین و تنها جرم آسمانی است که انسان بر روی آن قدم گذاشته است.

ماه نجومی

ماه نجومی زمانی است که ماه یک گردش کامل به دور زمین را نسبت به ستارگان پس زمینه آسمان کامل می کند.

مریخ

مریخ چهارمین سیاره از سمت خورشید در منظومه شمسی است. این سیاره یکی از همسایه های نزدیک زمین در فضا می باشد.

مریدیانی پلانیوم

منطقه فرود مریخ نورد آپور چونتی.

مشتری

مشتری پنجمین و بزرگترین سیاره در منظومه شمسی است. قطر آن، بیش از۱۱برابر قطر زمین و حدود یک دهم قطر خورشید است. برای پر کردن حجم این سیاره غول پیکر به ۱۰۰۰عدد سیاره زمین نیاز است وقتی از زمین رصد می کنیم، این سیاره نورانی تر از بیشتر سیارها دیده می شود. معمولاً پس از این سیاره ونوس، مشتری دومین سیاره درخشان در آسمان است.

منظومه شمسی

شکل گیری منظومه شمسی حدود ۵ میلیارد سال پیش، از ابری متشکل از گاز و غبار بین ستاره ای، آغاز گردید. جاذبه باعث انقباض ابر شده و کره متراکمی از گاز در مرکز ابر به وجود آورد. جاذبه همچنین باعث دوران هر چه سریع تر ابر شد. هنگام دوران، مواد موجود در ابر، پهن شده و حلقه ای به وجود آمد که نواحی متراکم مرکزی را در بر می گرفت. سرانجام در این ناحیه متراکم، گرمای لازم برای وقوع واکنشهای هسته ای فراهم گشت و بدین ترتیب، ستاره خورشید به وجود آمد. اعضای کوچک تر منظومه شمسی از مواد موجود در این حلقه به وجود آمدند. این اعضاء عبارتند از سیارات، سیارکها و دنباله دارها. شعاع این منظومه۵ساعت و سی دقیقه نوری می باشد.

مورگان، ویلیام

ستاره شناس آمریکایی.

میدان مغناطیسی

در الکترومغناطیس کلاسیک تعریف میدان مغناطیسی به صورت “میدان حاصل از بار الکتریکی در حال حرکت”می باشد. میدان مغناطیسی از تک بارها، سیمهای حامل جریان، جهت گیری دوقطبی های مغناطیسی (آهنرباهای دایمی)، جریان سیال رسانا (میدان مغناطیسی زمین)ایجاد می شود.

میراندا

قمر اورانوس.

میماس

از اقمار زحل.

نایاد

قمر سیاره نپتون.

نواکیان

اولین دوره زمانی مریخ.

نواکیس

منطقه ای مرتفع در نیمکره جنوبی مریخ.

نوال

نام رصدخانه ای در آریزونا.

نوترون

نوترون یکی از ذرات هسته ای اتم است. نوترون دارای بار الکتریکی خنثی است و به همراه پروتون در داخل هسته اتم، بیشتر جرم اتم را تشکیل می دهند.

نوترینو

نوترینو ذره بنیادی سبکی می باشد که جرمش در حدود یک دویستم جرم الکترون می باشد. همانند نوترون، نوترینو نیز بار الکتریکی ندارد.

نیروی ضعیف هسته ای

نیرویی است که بدون استثناء بر تمام ذرات جهان در فواصل بسیار بسیار کم حکمفرما است. این نیرو توسط بوزون ها میان ذرات منتقل می شود. نیروی ضعیف هسته ای تنها در واکنش های هسته ای وجود دارد.

نیروی قوی هسته ای

این نیرو مخصوص ترکیبات کوارکی است و میان کوارکها برقرار است. لازمه ی برقراری این نیرو آن است که سه کوارک در کنار یکدیگر قرار گیرند. به همین دلیل کوارکها به تنهایی در طبیعت یافت نمی شود. این نیرو از پرت شدن کوارکها در درون پرتون و نوترون جلوگیری می کند. این نیرو توسط گلوئون ها، بین کوارک ها منتقل می شود البته این نیرو فقط در فواصل کوتاه کارگر است.

نیکس

قمر پلوتو.

نیوتون، سرایزاک

دانشمند انگلیسی که برای نخستین بار قوانین حرکت را تشریح کرد.

وایکینگ

نام مأموریتی به مریخ که توسط ایالات متحده در سال۱۹۷۵صورت گرفت.

وسخود

از اولین فضاپیماهای چند نفری.

ویجر

از سفینه های ارسال شده به سیاره مشتری توسط ایالات متحده.

هال، آزف

در سال۱۸۷۷دو قمر مریخ را کشف نمود.

هایپریون

از اقمار زحل.

هایدرا

قمر پلوتو.

هایگنس، کریستیان

ستاره شناس آلمانی قرن هفدهم.

هرشل، ویلیام

ستاره شناس بریتانیایی که در سال۱۷۸۱موفق به کشف سیاره اورانوس گردید.

هسپرین

دومین دوره زمانی مریخ.

هابل، ادوین

ستاره شناس آمریکایی.

یاپتوس

ار اقمار زحل.

یولیسس

از سفینه های ارسال شده سیاره مشتری توسط ایالات متحده.
منبع: – ، (۱۳۸۷)، شناخت فضا و منظومه شمسی ،الهام سجادی فر، تهران، [بی نا]، چاپ دوم۱۳۸۹٫

فرصت دیدن اَبَرماه پاییزی را از دست ندهید!

فرصت دیدن اَبَرماه پاییزی را از دست ندهید!

فرصت دیدن اَبَرماه پاییزی را از دست ندهید!

تا چند روز دیگر-۱۲ آذر ماه امسال- آسمان شب  میزبان «اَبَرماه» خواهد بود. ابرماه که برای بسیاری از مردم پدیده‌ای جالب و مهیج به شمار می‌رود، به ماه بدری گفته می‌شود که به نزدیک‌ترین فاصله به ما در مدار خود به دور زمین رسیده است. ماه که از دیرباز یار نزدیک زمین و آشنای دیرین زمینیان بوده است همواره در فرهنگ و اعتقادات جوامع مختلف نقش به‌سزایی بازی کرده است. نقشی که به شیوه‌های مختلف از تقویم گرفته تا ارتباط با وقایع سعد و نحس جلوه می‌کند.

ابرماه چیست و چه زمانی می‌توان آن را دید؟

ابرماه، ماه کاملی است که در نزدیک‌ترین فاصله تا زمین قرار دارد. مدار ماه به دور زمین، بیضی‌شکل است پس ماه در این مدار به ما نزدیک و یا از ما دور می­‌شود. وقتی که ماه هم در نزدیک‌ترین فاصله و هم کامل است مقداری بزرگتر و نورانی‌تر به نظر می­‌آید. به ماه کامل ماه بدر هم می‌گویند. وقتی ماه در حضیض مداری یا نزدیک‌ترین فاصله خودش نسبت به زمین قرار می‌گیرد می­‌تواند تا ۱۴ درصد بزرگتر از حالت اوج، یا دورترین فاصله از زمین، دیده شود.  ماه کامل در این شرایط تا ۳۰ درصد درخشنده‌تر از حالت اوج به نظر می‌­آید. البته هر بار که پدیده ابرماه رخ می‌دهد، مقدار نزدیکی ماه به زمین و در نتیجه میزان بزرگ و درخشان‌تر شدن آن نیز یکسان نیست.

۱۲ آذر امسال ماه در ساعت ۱۹:۱۷ به صورت کامل در می‌آید و روز بعد در ساعت ۱۲:۱۵ ظهر به نقطه حضیض مداری خود می‌رسد. در این حالت ماه ۳۵۷۴۹۲ کیلومتر با کره زمین فاصله خواهد داشت. ماه بدر تقریبا همزمان با غروب خورشید طلوع می‌کند و فرصت مشاهده ماه تا صبح فردای آن وجود خواهد داشت.

تصورات و شایعات درباره ابرماه

باور‌های مردم در این مورد به نقش پررنگ ماه در زندگی ما به ویژه پیشینیان ما برمی‌گردد. در روزگاری که چراغ‌های رنگارنگ ضیافت بی‌پایان نورها را در شهرهای ما به راه نینداخته بودند، نور ماه -مهتاب- چراغ راه مسافران و ساکنان شهرها بود و قمر زمین مانند همدمی نزدیک به حساب می‌آمد.

برای مثال بخشی از پیشینیان به ارتباط ماه و فرایندهای فیزیولوژیک-زیستی- بدن انسان‌ها به ویژه خانم‌ها معتقد بودند که در ابرماه طبعا باید شدت می‌یافت.  هیچ‌گونه شواهد پزشکی در تایید این موضوع پیدا نشده البته درباره موجودات آبزی به علت تاثیر ماه بر جزر و مد، نشانه‌هایی بدست آمده است که نیاز به پژوهش­‌های دقیق‌­تر دارد.

در مورد تاثیر ماه بر خلقیات انسان‌ها هم باورهایی در برخی فرهنگ­‌ها شنیده شده از اثر افزایش نور ماه بر تشدید علائم بیماران مبتلا به صرع، تا حتی افزایش جرم و جنایت یا خودکشی. در هیچ کدام از این موارد هیچ شواهد علمی دیده نشده است.

به نظر می‌رسد می‌توان با خیال راحت با دوستان و یاران به دیدن ابرماه نشست و از این فرصت برای دیدن زیبایی‌های همسایه زمین لذت برد و البته اگر شرایط فراهم بود عکسی هم به یادگار گرفت.

سهم عکس‌ها، خانواده و صفحات مجازی‌تان از ابرماه

مشاهده و عکاسی از قمر زیبای سیاره ما، به‌ویژه زمانی که می‌دانیم از همیشه به ما نزدیک‌تر است، می‌تواند فعالیتی جذاب باشد. برای عکاسی از این پدیده،  توجه به نکات زیر می‌تواند کیفیت کارتان را بالاتر ببرد:

·      ماه را در قاب تنها نگذارید-وقتی فقط ماه بدون هیچ‌گونه نشانه‌ای از محیط اطراف در قاب دوربین شماست هیچ اثری از هنر و خلاقیت شما دیده نخواهد شد. سعی کنید از عناصر محیط به ویژه ساختمان‌ها و سازه‌های آشنا برای صمیمی‌ترکردن عکس خود استفاده کنید.

·      نقطه مناسب را بیاید-برای این کار تمرین لازم است و البته زمان. شاید نقطه مناسب روی بام خانه‌ای باشد! برای راضی کردن صاحب خانه یا فرار از دست حیوانات وحشی هم زمان بگذارید.

·      محاسبه کنید-این کار موجب می‌شود به پیشواز ماه بروید، نه اینکه غافلگیر شوید. محاسبه این کار می‌تواند چالش برانگیز باشد؛ از اهل فن کمک بگیرید.

·      با خانواده از ابرماه لذت ببرید- حضور بچه‌ها و افراد آشنا به عکس هویت فردی می‌دهد. همه دیده‌ایم که عکس‌هایی وجود دارد که به نظر می‌­رسد کسی ماه را در دست گرفته است. چرا این فرد از خانواده شما نباشد؟

·      سعی کنید لذت ببرید- چه دوربین تلفن همراه داشته باشید و چه دوربین حرفه‌ای، عکاسی از ابرماه می‌تواند چالشی خوب برای نگریستن به آسمان فراموش شده شب و آشنایی با آن باشد.

 

تیم المپیاد نجوم ایران در جایگاه سوم جهان ایستاد

تیم المپیاد نجوم ایران در جایگاه سوم جهان ایستاد

تیم المپیاد نجوم ایران در جایگاه سوم جهان ایستاد

تیم نجوم و اختر فیزیک جمهوری اسلامی ایران با کسب پنج مدال موفق به تصاحب جایگاه سوم جهان در المپیاد جهانی نجوم ۲۰۱۷ تایلند شدند.

به گزارش دیده بان علم ایران، دانش‌پژوهان تیم المپیاد نجوم ایران در یازدهمین المپیاد جهانی نجوم و اخترفیزیک با کسب یک مدال طلا، سه مدال نقره و یک مدال برنز بعد از تایلند و آمریکا به مقام سوم جهان دست یافتند.

در این مسابقات که از ۲۱ تا ۳۰ آبان ماه با حضور ۴۵ کشور جهان در تایلند برگزار شد، شایان عزیزی به مدال طلا، امیرحسین ستوده فر، زهرا فرهمند و پریماه صفریان به مدال نقره و سینا بلوکی به مدال برنز دست یافتند.

 

اعضای تیم و سرپرستان تیم نجوم ایران، روز پنجشنبه دوم آذرماه امسال ساعت ۱۹:۳۵ از طریق فرودگاه امام خمینی تهران وارد کشور می‌شوند.